NutriCheck

Vai trò: Huyết áp là áp lực máu tác động lên các thành mạch để đưa máu đến nuôi dưỡng các mô trong cơ thể. Huyết áp được tạo ra bởi sức cản của động mạch và lực co bóp của tim. Dù huyết áp cao hay thấp cũng đều gây những tác động xấu đến sức khỏe. Do đó, thường xuyên đo huyết áp là việc làm cần thiết giúp mọi người có thể kiểm soát tình trạng sức khỏe

Huyết áp ở người bình thường: Khi đo huyết áp, chúng ta cần nắm được 2 trị số đó là huyết áp tối đa (tâm thu) và huyết áp tối thiểu (tâm trương). Căn cứ vào 2 trị số này chúng ta có thể biết được huyết áp của có bình thường hay không.

Huyết áp bình thường sẽ có trị số tâm thu dưới 140mmHg và tâm trương dưới 90mmHg. Người bệnh được xem là bị tăng huyết áp khi chỉ số huyết áp tâm thu có giá trị > 140/90 mmHg và chỉ số huyết áp tâm trương > 90 mmHg. Ở những người mắc bệnh đái tháo đường, chỉ số huyết áp bằng hoặc dưới 120/80 mmHg được xem là bình thường.

- Chú ý giữ ấm cho cơ thể

- Duy trì luyện tập thể thao, vận động hợp lý

- Có chế độ dinh dưỡng hợp lý cho người huyết áp cao

- Thận trọng khi dùng các loại thuốc: Khi dùng thuốc phải theo chỉ định của bác sỹ chuyên môn.

- Kiểm tra huyết áp thường xuyên: Việc đo huyết áp thường xuyên giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả.

- Thay đổi lối sống, giảm căng thẳng: Bệnh nhân tăng huyết áp ngoài duy trì chế độ ăn uống cho người cao huyết áp khoa học cần nên để ý đến sức khỏe tinh thần. Người bệnh nên giữ cho tâm trạng vui vẻ, thoải mái, tránh những trạng thái tiêu cực về cảm xúc như: tức giận, lo lắng, căng thẳng...dễ khiến huyết áp tăng cao khó kiểm soát.

Chất bột đường (Carbohydrate)

- Đây là nhóm chất dinh dưỡng chính ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết, vì sau khi ăn, carbohydrate được chuyển hóa thành glucose trong máu.

- Với người bị tiểu đường, điều quan trọng là chọn loại và kiểm soát lượng carbohydrate.

- Với người bị cao huyết áp, việc kiểm soát carbohydrate giúp duy trì cân nặng hợp lý, vì béo phì là một yếu tố làm tăng huyết áp.

- Nên ưu tiên các thực phẩm như ngũ cốc nguyên hạt (gạo lứt, yến mạch, bánh mì đen), rau củ không chứa tinh bột (rau xanh, cà rốt, ớt chuông).

- Hạn chế tinh bột tinh chế (gạo trắng, bún, bánh mì trắng) và các loại thực phẩm chứa đường thêm (kẹo, nước ngọt, bánh ngọt...).

Chất xơ (Fiber)

- Chất xơ có tác dụng rất tốt cho cả đường huyết và huyết áp.

- Với người bị tiểu đường, chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, nhờ đó đường huyết ổn định hơn sau bữa ăn.

- Với người bị cao huyết áp, chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây và đậu hạt giúp cải thiện chức năng mạch máu, giảm áp lực cho tim và hỗ trợ hạ huyết áp tự nhiên.

- Trong mỗi bữa ăn nên có nhiều rau củ, đặc biệt là rau lá xanh đậm, trái cây tươi nguyên miếng (không ép nước), và các loại đậu.

Chất đạm (Protein)

- Protein giúp duy trì khối cơ, hỗ trợ chuyển hóa và tạo cảm giác no lâu, rất quan trọng trong kiểm soát cân nặng và đường huyết.

- Với người bị tiểu đường nên chọn nguồn đạm lành mạnh như cá, thịt gà bỏ da, trứng, các loại đậu, hạt và sữa ít béo.

- Với người bị cao huyết áp, nên ưu tiên đạm từ thực vật (đậu nành, hạt, ngũ cốc nguyên hạt) và cá.

- Hạn chế thịt đỏ, thịt nhiều mỡ vì chúng chứa chất béo bão hòa, có thể làm tăng mỡ máu và áp lực lên tim mạch.

Chất béo (Fat)

- Không phải tất cả chất béo đều có hại, điều quan trọng là chọn đúng loại.

- Với người tiểu đường, nên hạn chế chất béo bão hòa (mỡ động vật, bơ, đồ chiên rán nhiều dầu) vì chúng có thể làm tăng kháng insulin và rối loạn mỡ máu.

- Với người cao huyết áp, nên tăng cường các loại chất béo không bão hòa có trong dầu ô-liu, dầu hạt cải, quả bơ, các loại hạt và cá béo như cá hồi, cá thu.

- Những chất béo này giúp bảo vệ tim mạch và điều hòa huyết áp.

Khoáng chất và muối (Natri, Kali, Canxi, Magie)

- Các khoáng chất này có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát huyết áp và duy trì hoạt động bình thường của hệ tim mạch.

- Trong đó, natri (chính là muối ăn) cần được đặc biệt chú ý vì ăn quá nhiều muối khiến cơ thể bị giữ lại nước, tăng thể tích máu và dẫn đến tăng huyết áp.

- Người bị cao huyết áp hoặc tiểu đường nên giảm lượng muối trong bữa ăn hằng ngày, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nước mắm, nước tương, đồ muối chua, và nên nêm nhạt dần để khẩu vị thích nghi.

- Các khoáng chất như kali, canxi và magie có tác dụng giúp giãn mạch máu, cân bằng natri và hỗ trợ hạ huyết áp.

- Nên dùng chế độ ăn DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) khuyến khích tăng cường rau xanh, trái cây, sữa ít béo, hạt và đậu để bổ sung các khoáng chất này.

- Đối với người tiểu đường, thực phẩm giàu magie (rau lá xanh, ngũ cốc nguyên hạt, hạt, đậu) không chỉ giúp điều hòa huyết áp mà còn hỗ trợ chuyển hóa đường huyết và cải thiện chức năng tim mạch.

- Việc kiểm soát lượng muối hợp lý đồng thời giúp bảo vệ thận – cơ quan dễ bị ảnh hưởng ở người tiểu đường lâu năm.

Năng lượng (Calories) và cân nặng

- Duy trì cân nặng hợp lý là nền tảng quan trọng trong kiểm soát cả tiểu đường và huyết áp.

- Thừa cân hoặc béo phì khiến cơ thể kháng insulin, làm tăng đường huyết, đồng thời tạo áp lực lớn hơn lên tim và mạch máu, dẫn đến tăng huyết áp.

- Mục tiêu là giữ chỉ số BMI trong khoảng 18,5–23 kg/m² đối với người châu Á.

- Bên cạnh chế độ ăn, nên kết hợp vận động thường xuyên, ít nhất 150 phút mỗi tuần với các hoạt động cường độ vừa phải như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội.